Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 109



                                               

Izotermik jarayon

Izotermik jarayon - "barobar" va θέρμη - "issiq") deb ozgarmas haroratda tizim holatining ozgarishiga aytiladi. Bu jarayonda harorat sobit qoladi: Δ T = 0. Havoning asta-sekin siqilishini yoki meshdan gazni sorib chiqarganda nasos porsheni ostida ...

                                               

Kardiologiya

Kardiologiya - tibbiyot fanining bir bolimi: yurak-tomir sistemasining tuzilishi, funksiyasi va kasalliklarini, ularning yuzaga kelish sabablari, rivojlanish mexanizmlari, oziga xos kechishi hamda diagnostikasini organadi, shuningdek, ularni aniq ...

                                               

Klassik mexanika

Klassik mexanika fizikaning makroskopik jismlar harakatini organuvchi sohasidir. U fan va texnikaning eng qadimiy va katta sohalaridandir. Klassik mexanika bazan Newton mexanikasi bilan adashtiriladi, biroq u klassik mexanikaning xususiy holidir, ...

                                               

Laboratoriya

Laboratoriya ilmiy tadqiqot, tajriba va olchov otkazish uchun moljallangan joy, obyektdir. Bu atama bilan shuningdek jarayon yoki uskunalari ilmiy laboratoriyaga oxshash boshqa ishxonalar ham nomlanadi. Laboratoriya lot. laboro - ishlayman - ilmi ...

                                               

Lingvistik masala

Lingvistik masala - lingvist faoliyatini modelyatsiya qiladigan masala, uni yechish uchun masalada keltirilgan tillarni bilish shart emas. Har xil tur va korinishlarga ega. Kopincha bu masalani yechuvchiga notanish tildan/ga tekstni tarjima qilis ...

                                               

Lumen (birlik)

Lumen sozining boshqa manolari uchun Lumen maqolasiga qarang. Lumen - yoruglik oqimining SI Xalqaro birliklar sistemasidagi olchov birligi. Bir lumen - yoruglik kuchi bir kandelaga teng bolgan nuqtaviy izotropik manbaning bir steradian fazoviy bu ...

                                               

Matematika

Matematika, Riyoziyot - aniq mantiqiy mushohadalarga asoslangan bilimlar haqidagi fan. Dastlabki obyekti sanoq bolgani uchun kopincha unga "hisob-kitob haqidagi fan" deb qaralgan’. Matematika eng qadimiy fanlardan biri bolib, uzoq rivojlanish tar ...

                                               

Maydanak balandtog rasadxonasi

Maydanak balandtog rasadxonasi - Ozbekiston FA Astronomiya institutining ilmiy tadqiqot muassasasi. Kitob Skiand tog rasadxonsi ar majmuasiga kiradi. Qashqadaryo viloyati, Yakkabogning Qamashi tumanlari chegarasidagi Maydanak togining Garbiy choq ...

                                               

Molekular fizika

Molekular fizika atomlar orasidagi boglar va molekulalarning fizik xossalarini organuvchi fan bolimidir. Molekular fizikaga oid tajribalar asosan spektroskopiya yordamida kuzatiladi. Ushbu soha atom fizikasi, kimyo, fizik kimyo va kimyoviy fizika ...

                                               

Mutaassiblik

Mutaassiblik - - malum bir mafkura va qarashlarga, ayniqsa, diniy-falsafiy, milliy va siyosiy sohalarda haddan ziyod, kor-korona va hissiyotlarga berilib ergashish va ularga amal qilish. Qandaydir tushunchalarga, etiqodga yoki dunyoqarashga sodiq ...

                                               

Olim

Olim atamasi bilan keng manoda tizimli ravishda bilim yiguvchi shaxs nomlanadi. Tor manoda esa olim, deb ilmiy uslubdan foydalanuvchi shaxsga aytiladi. Olim fanning bir yoki bir necha sohasida mutaxassis bolishi mumkin. Ushbu maqolada atamaning t ...

                                               

Optika

Optika - fizikaning yoruglikning tabiatini, yoruglik hodisalari qonuniyatlarini, yoruglik bilan moddalarning ozaro tasirini organadigan bolimi. Yoruglikning togri chiziq boylab tarqalishi qadimda Mesopotamiya va qad. Misrda malum bolgan hamda und ...

                                               

Pediatriya

Pediatriya - bola organizmining anatomik-fiziologik xususiyatlari, bolalar kasalliklarining kelib chiqish sabablari va ularning rivojlanish mexanizmlarini organadi; kasalliklarni aniklash, davolash va ularning oldini olish usullarini ishlab chiqa ...

                                               

Poligenizm

Poligenizm - odam irklari ortasidagi farq kattaligi, irklar bir-biridan mustaqil holda kelib chiqqanligi va har xil biologik turlar ekanligi togrisidagi dunyoqarashlar sistemasi. P.ga xos xato tasavvur odam irklarining yaxshi organilmaganligi sab ...

                                               

Qattiqlik

Qattiqlik jismlarning bir-biriga botish darajasi bilan aniqlanadigan qiymat bolib, bir jismning ikkinchi jismni botishiga qarshilik korsatish xususiyatidir. Qattiqlik - 1) metallurgiyada - biror jism mas, metallning qattiq jismning botishiga kors ...

                                               

Qiyosiy-tarixiy adabiyotshunoslik

Qiyosiy-tarixiy adabiyotshunoslik - adabiyotshunoslikda 19-asrning 2-yarmida pozitivizm tasiri ostida Yevropada paydo bolgan maktablardan biri; adabiyot tarixining xalqaro adabiy aloqalar va munosabatlarni, turli mamlakatlardagi adabiy-badiiy voq ...

                                               

Qovushoqlik

                                               

Soniya

Soniya, Sekund - SI xalqaro birliklar sistemasining olchov birliklaridan biri hisoblanib, vaqtni olchaydi. Sekund, sekunda lot. secunda divisio - ikkinchi bolish - 1) vaqt olchov birligi. s, sek bilan belgilanadi. S. ortacha Quyosh sutkasining 1/ ...

                                               

Spektroskopiya

Spektroskopiya materiya va nurlanish orasidagi bogliqlikni organuvchi ilmiy sohadir. Tarixan, spektroskopiya oq yoruglikning shaffof jismlardan otayotib, tolqin uzunliklari turli bolgan ranglarga ajralishini kuzatishdan boshlangan. Keyinchalik us ...

                                               

Tarixshunoslik

Tarixshunoslik - tarix fanining tarixini organuvchi fan. T. tarixiy bilimlar taraqqiyotini, muayyan tarixiy bosqichda yaratilgan ilmiy mahsulotlarni yoki malum bir muammoga bagishlangan tarixiy tadqiqotlarni urganadi va taxlil qiladi. T. nafaqat ...

                                               

Tektonika

Tektonika, geotektonika - geologiyaning bolimi; Yer posti ning strukturasi, harakati, deformatsiyasi va rivojlanishi, Yerning butunicha rivojlanishi bilan bogliqligi togrisidagi fan. T.ning asosiy vazifasi Yer postining hozirgi strukturasi, undag ...

                                               

Tranzistor

Tranzistor - elektr tebranishlarni kuchaytirish, generatsiyalash va ozgartirish uchun moljallangan 3 elektrodli yarimotkazgich asbob hamda mikroelektronika qurilmalarining asosiy elementi. Tranzistorlar tuzilishi, ishlash prinsipi va parametrlari ...

                                               

Trigonometriya

Trigonometriya matematikaning uchburchaklar muammolari bilan shugullanuvchi bolimidir. Trigonometriyada trigonometrik funksiyalar orqali uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi mutanosibliklar, aloqalar organiladi. Trigonometriya yun. trugo ...

                                               

Uchburchak

Uchburchak bissektrisasi - bir togri chiziqda yotmagan uchta nuqta va uchlari shu nuqtalarda bolgan uchta kesmadan yasalgan figura. Berilgan nuqtalar uchburchakning uchlari, uchlarini tutashtiruvchi kesmalar uchburchakning tomonlari, tomonlari or ...

                                               

Veterinariya

Veterinariya, veterinariya tibbiyoti, baytariya - hayvonlar kasalliklarini organuvchi fanlar majmui hamda hayvonlar kasalliklarining oldini olish va ularni yoqotish, aholini odam va hayvonlar uchun umumiy bolgan kasalliklardan muhofaza qilishga q ...

                                               

Videman - Frans Qonuni

Videman - Frans Qonuni - qattiq jismlarning elektron issiqlik otkazuvchanligi bilan elektr otkazuvchanligini boglovchi munosabat. 1853 yilda nemis fiziklari Gustav Videman va Rudolf Frans ochgan. Bir xil temperaturada elektron issiklik otkazuvcha ...

                                               

Xlor oksidlari

Xlor oksidlari - xlorning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari: Cl 2 O, Cl 2 O 2, Cl 2 O 6, Cl 2 O 7, Cl 2 O 8. Xlor I oksid, Cl 2 O - sargishjigarrang qolansa hidli xlor hidi keladi gaz; suyuqlanish temperaturasi - 121°, qaynash temperaturasi ...

                                               

Yadro kimyosi

Yadro kimyosi - moddaning yadroviy xossalarini fizik kimyo bilan ozaro bogliq holda umumlashtirib organuvchi fan. Bazan "YA.k." termini radioknmyo manosida qollanadi. Bu notogri, chunki Yadro kimyosining tadqiqot obyekti atom yadrosining xossalar ...

                                               

Yoruglik tezligi

Yoruglik tezligi - elektromagnit tolqinlarining tarqalish tezligi; fizikaning asosiy doimiylaridan biri; har qanday fizik tasirlarning eng yuqori chegaraviy tarqalish tezligi; eng aniq qiymati s=299 792 458 m/s. Yoruglik tezligi moddiy jismlarnin ...

                                               

Abraziya (geologiya)

Abraziya – tolqin ta’sirida dengiz, kol va yirik suv om-borlari qirgogining yemirilishi va te-kislanishi. Yemirilishdan paydo bolgan jinslar suv bilan yuvilib dengiz tubiga chokadi. A. tezligi qirgoqning geologik tuzilishi hamda tolqin kuchiga bo ...

                                               

Aeromagnitometr

Aeromagnitometr - Yerning magnit maydonini samolyot va b. uchish apparatlaridan olchash uchun ishlatiladigan asbob., Ikki turi - induksion va ferrozondli Aeromagnitometr qollaniladi. Induksion Aeromagnitometrlarda oz oqi atrofida aylanadigan siml ...

                                               

Alp burmalanishi

Alp burmalanishi – asosan kaynozoydagi tektogenez erasi; geosin-klinal obl.larda vujudga kelib, me-zozoy va paleogenda rivojlangan. Alp burmalanishi natijasida geosiiklinallar burmali toglarga aylangan. Osha vaqtda Alp burmali toglari va Alp geos ...

                                               

Amfibollar

Amfibollar – tog jinslari hosil qiladigan silikatlar sinfiga mansub minerallar guruhi. Magniy, temir, kalsiy, ba’zan alyuminiy va ishqorlarning kremniy-kislorodli bi-rikmasi. Umumiy formulasi. Monoklin va ahyon-ahyonda rombik singoniyali. A. ichk ...

                                               

Antiklinal

Antiklinal – qavariq tomoni yuqoriga qaragan burmalangan tog jinsi qatlami. A.ning qavariq yeri A. markazi, yon to-monlari qanotlari deb ataladi. Mar-551kazida qadimgi jinslar, qanotlarida esa yoshroq jinslar boladi. A. burmalar yon qanotlarining ...

                                               

Antiklinoriy

Antiklinoriy – Yer posti geosinklinal oblastining uzoq vaqt kotarilishi natijasida vujudga keladigan yirik va murakkab antiklinal shakldagi burma. A.qanot burmalarida paydo bolgan bir necha kator mayda bur-malar ba’zan siljimalar bolganligi tufay ...

                                               

Arxey

Arxey – tokembriyntg eng yirik ikki bolinmasidan quyisi. Yuqori chegarasi 2.6 mlrd. yil avvalga togri keladi. Du-nyoning kop joylarida kuchli metamor-fiklashgan tog jinslari kurinishida namoyon bolgan.

                                               

Batolit

Batolit - chuqurlikda yotuvchi magmatik tog jinslarining joylanish shakli. B. asosan granitoidlarning yirik massivlari dan iborat. Yer pusti burmali oblastlarining chokindi qatlamlari orasida yotadi. Nurash natijasida B.ning ayrim qismi bazan yer ...

                                               

Bor

Bor - bosh sementlangan chokindi tog jinsi. B. bor davri iliq dengiz havzalarining 30–500 m va undan chuqurroq joylarida kokkolitoforid va foraminifera mikroorganizmlari qoldiqlaridan hosil bolgan. Rangi oq. Gil va qum qoshimchalari B.ga sargish ...

                                               

Bor davri

BOR SISTEMASI - Yer tarixi mezozoy erasining uchinchi davri; yuradan keyingi va kaynozoy gruppasining paleogen sistemasidan oldingi davrni oz ichiga oladi. Bor sistemasi yuqori bolimi yotqiziqlarida keng tarqalgan oqbor nomi bilan atalgan. Radiol ...

                                               

Bukilma

Bukilma, egilma - Yer postining chokkan yoki egilgan joylari. Chokindi, chokindivulkanogen yoki vulkanogen jinslar bilan tolgan boladi; q. Tektonik bukilmalar.

                                               

Chuqurlikdagi yoriqlar

Chuqurlikdagi yoriqlar, ota chuqur yoriqlar - Yer postining mantiyagacha bolgan qismidagi chokindi va magmatik tog jinslarining geologik tashkil topish davrlarida tektonik harakatlar tufayli yaxlitligining buzilishi natijasida hosil bolgan zonala ...

                                               

Daika

Daika - intruziv magmatik jism, parallel tekisliklar bilan chegaralanib, boshliqlardagi jinslar orasida yotadi. D. kupincha qattiqroq jinslardan tuzilganligi va atrofdagi jinslarning nurab yoki yuvilib ketishi natijasida joylarda devorga oxshab k ...

                                               

Davr (geologiya)

Davr - geologik sistemani tashkil qiladigan tog jinslari ning hosil bolishiga ketgan geologik vaqt. Geologik bolim larga bolinadi. Bir necha D. eratema ni tashkil etadi.

                                               

Denudatsiya

Denudatsiya - yemirilgan tog jins, bolaklarining yer yuzasi pastqam joylariga suv, shamol, muzlik va bevosita oz ogirlik kuchi tasirida siljib borib toplanishi jarayonlarining majmui. D. jadalligiga va harakteriga tektonik harakatlar, joyining iq ...

                                               

Devon davri

Devon davri, devon sistemasi - Yer geologik tarixi paleozoy eratema sining tortinchi davri va osha davrda hosil bolgan yotqiziklar. Silur davridan keyin boshlanib karbon davrigacha 48 mln. yil davom etgan. D.d. geol. faniga dastlab 1839 i. ingliz ...

                                               

Elyuviy

Elyuviy, elyuvial yotqiziqlar - tog jinslarining joyida qolib toplangan nurash mahsulotlari. Denudatsiya sekin kechadigan gorizontal yuza yoki qiyaliklarda shakllanadi. Strukturasi va tarkibi ona jinslar hamda nurash tipiga, xossalari tub jinsnin ...

                                               

Fanerozoy eoni

Fanerozoy eoni, fanerozoy - Yer geologik tarixining paleozoy, mezozoy va kaynozoy eralarini oz ichiga olgan, umumiy muddati 570 mln. yilni tashkil etgan vaqt ning juda katta kismi. Yer geologik tarixini kriptozoy eoni va Fanerozoy eoniga amerikal ...

                                               

Flish

Flish - dengiz chokindi tog jinslarining qalin qatlami, qalinligi 1000 m gacha bolgan geologik yotqiziq. Asosan, chaqiq jinslardan iborat. Dengizning muayyan chuqur joylarida bir turdagi ohaktosh, qumtosh, gil, mergel kabi chokindi jinslarning oz ...

                                               

Gersin burmalanishi

Gersin burmalanishi - paleozoy erasi ikkinchi yarmi da sodir bolgan jarayonlar majmui. Bu davrda posti Yer tarixida eng kuchli deformatsiyalardan biriga uchragan. Paleozoy geosinklinallarida jadal burmalanish, tog hosil bolishi va granitoidli int ...

                                               

Gigantopiteklar

Gigantopiteklar - qirilib bitgan yuksak primatlar urugi. G.ning suyak qoldiqlari ni birinchi marta 1935 y. Jan. Xitoyda erta pleyston qatlamlarida Gollandiya olimi Kengsvald topgan. Bu topilma kaynazoyning tortlamchi davriga mansub. 1959 y.da Xit ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →